Phân Loại thiết bị chống sét lan truyền cho hệ thống điện Type 1, 2, 3: Nên Lắp Loại Nào và Ở Đâu?

Phân Loại thiết bị chống sét lan truyền cho hệ thống điện Type 1, 2, 3: Nên Lắp Loại Nào và Ở Đâu?

Sét đánh là một trong những nguyên nhân chính gây hư hỏng thiết bị điện, chập mạch và thậm chí là cháy nổ. Để bảo vệ hệ thống điện an toàn, thiết bị chống sét lan truyền (Surge Protective Device – SPD) là giải pháp không thể thiếu. Tuy nhiên, với các loại thiết bị chống sét lan truyền khác nhau như Type 1, Type 2 và Type 3, việc lựa chọn và lắp đặt đúng loại ở đúng vị trí là yếu tố then chốt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết về các loại thiết bị chống sét lan truyền, ứng dụng của chúng, và cách chọn loại phù hợp nhất cho hệ thống điện.

I. Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền cho hệ thống điện Là Gì?

Thiết bị chống sét lan truyền cho hệ thống điện (SPD) là thiết bị được thiết kế để bảo vệ hệ thống điện và các thiết bị điện tử khỏi các xung điện áp đột biến do sét đánh trực tiếp, sét lan truyền hoặc nhiễu điện. SPD hoạt động bằng cách chuyển hướng dòng điện áp cao xuống đất hoặc giới hạn điện áp để ngăn chặn hư hỏng cho các thiết bị trong hệ thống.

Theo tiêu chuẩn quốc tế như IEC 61643-11, thiết bị chống sét lan truyền được chia thành ba loại chính: Type 1, Type 2, và Type 3, mỗi loại có đặc điểm và ứng dụng riêng. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các loại này sẽ giúp bạn đưa ra quyết định đúng đắn khi lắp đặt.

II. Phân Loại Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Cho Hệ Thống Điện ?

1. Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Type 1

Type 1 SPD là loại thiết bị chống sét được thiết kế để bảo vệ hệ thống điện khỏi các xung sét trực tiếp hoặc các xung điện áp cực cao. Đây là cấp bảo vệ đầu tiên, thường được lắp đặt tại điểm vào của hệ thống điện (ví dụ: tủ điện chính hoặc nơi đường dây điện vào tòa nhà).

• Đặc điểm:
  • Chịu được dòng sét rất lớn, thường từ 10/350 µs (dòng xung sét mô phỏng sét đánh trực tiếp).
  • Có khả năng xử lý dòng điện sét lên đến 20-100 kA hoặc cao hơn.
  • Thường sử dụng công nghệ Encapsulated Spark Gap ( ESG), VT hoặc MOV (Metal Oxide Varistor) để chuyển hướng dòng sét xuống đất.
  • Không cung cấp bảo vệ cho các thiết bị điện tử nhạy cảm.
• Ứng dụng:
  • Lắp đặt tại tủ điện chính của các tòa nhà, nhà máy, hoặc khu công nghiệp.
  • Phù hợp cho các khu vực có nguy cơ sét đánh cao, như vùng núi, đồng bằng trống trải, hoặc nơi có hệ thống cột thu lôi.
• Khi nào nên sử dụng?:
  • Các công trình, tòa nhà có lắp đặt hệ thống chống sét trực tiếp (cột thu lôi, kim thu sét). Khi sét đánh vào cột thu lôi, một phần năng lượng sét rất lớn sẽ cảm ứng và lan truyền vào hệ thống điện, chỉ có SPD Type 1 mới đủ sức xử lý
  • Dùng cho các công trình lớn như nhà máy, trung tâm thương mại, hoặc bệnh viện, trung tâm dữ liệu, trạm viễn thông, nhà máy công nghiệp nặng.
  • Các khu vực có mật độ sét đánh cao.

2. Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Type 2

Type 2 SPD là loại thiết bị chống sét phổ biến nhất hoặc có thể gọi bộ triệt xung sét thứ cấp, thiết bị chống sét cho tủ nhánh, Thiết bị chống sét lan truyền cho hệ thống điện Type 2 được thiết kế để bảo vệ hệ thống điện khỏi các xung điện áp do sét lan truyền hoặc nhiễu điện từ các nguồn khác (như đóng cắt thiết bị). Loại này thường được lắp đặt ở tủ điện phân phối phụ hoặc các nhánh điện trong tòa nhà.

• Đặc điểm:
  • Xử lý dòng xung sét dạng 8/20 µs (mô phỏng sét lan truyền).
  • Chịu được dòng điện từ 20-300 kA hoặc cao hơn, tùy thuộc vào model.
  • Sử dụng công nghệ MOV hoặc gas discharge tube để giới hạn điện áp.
  • Cung cấp bảo vệ tốt hơn cho các thiết bị điện trong hệ thống so với Type 1.
• Ứng dụng:
  • Lắp đặt tại tủ điện phân phối phụ trong các tòa nhà dân dụng, văn phòng, hoặc nhà xưởng.
  • Phù hợp để bảo vệ các thiết bị như máy tính, hệ thống chiếu sáng, hoặc thiết bị gia dụng.
• Khi nào nên sử dụng?:
  • Bắt buộc cho hầu hết mọi công trình. Đây là cấp bảo vệ cơ bản không thể thiếu để bảo vệ toàn bộ hệ thống thiết bị.
  • Trong các tủ điện nhánh cấp nguồn cho các khu vực văn phòng, các tầng trong tòa nhà, các cụm máy móc trong nhà xưởn
  • Khi cần bảo vệ hệ thống điện nội bộ khỏi các xung điện áp do sét lan truyền qua đường dây điện hoặc nhiễu điện.
  • Thường được sử dụng kết hợp với Type 1 để tạo hệ thống bảo vệ đa cấp.

3. Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Type 3

Type 3 SPD có nhiệm vụ triệt tiêu các xung sét dư thừa có năng lượng thấp mà Type 2 SPD đã bỏ sót, đảm bảo điện áp đến thiết bị luôn ở mức an toàn tuyệt đối., được thiết kế để bảo vệ các thiết bị điện tử nhạy cảm khỏi các xung điện áp nhỏ. Loại này thường được lắp đặt gần các thiết bị cuối, như ổ cắm điện hoặc thiết bị điện tử. Thường gọi là Thiết bị chống sét đầu cuối, ổ cắm chống sét

• Đặc điểm:
  • Xử lý dòng xung sét nhỏ, thường dưới 10 kA với dạng sóng 8/20 µs.
  • Giới hạn điện áp ở mức rất thấp để bảo vệ thiết bị nhạy cảm.
  • Thường tích hợp trong ổ cắm chống sét, bộ lọc nguồn, hoặc thiết bị bảo vệ cục bộ.
• Ứng dụng:
  • Lắp đặt tại các ổ cắm điện hoặc trực tiếp trên thiết bị như máy tính, tivi, hoặc hệ thống viễn thông.
  • Phù hợp cho các thiết bị điện tử nhạy cảm trong văn phòng, nhà ở, hoặc trung tâm dữ liệu.
• Khi nào nên sử dụng?:
  • Khi cần bảo vệ các thiết bị điện tử đắt tiền hoặc nhạy cảm với điện áp nhỏ.
  • Thường được sử dụng như lớp bảo vệ cuối cùng trong hệ thống chống sét đa cấp.
  • Để bảo vệ các thiết bị điện tử đắt tiền và nhạy cảm như: TV thông minh, dàn âm thanh, máy tính, thiết bị y tế, hệ thống server.
  • Khi thiết bị cần bảo vệ ở cách xa tủ điện có lắp SPD Type 2 (khoảng cách >10-20m).

III. Nên Lắp Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Cho Hệ Thống Điện Loại Nào và Ở Đâu?

Việc lựa chọn và lắp đặt thiết bị chống sét lan truyền phụ thuộc vào mức độ bảo vệ cần thiết, vị trí lắp đặt, và nguy cơ sét đánh tại khu vực. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết:

1. Hệ Thống Bảo Vệ Nhiều Cấp

Để đạt hiệu quả tối ưu, nên sử dụng kết hợp Type 1, Type 2, và Type 3 trong một hệ thống bảo vệ đa cấp:

• Type 1: Lắp tại tủ điện chính để xử lý dòng sét lớn từ sét đánh trực tiếp.
• Type 2: Lắp tại tủ điện phân phối phụ để bảo vệ các nhánh điện trong tòa nhà.
• Type 3: Lắp tại ổ cắm hoặc thiết bị cuối để bảo vệ các thiết bị điện tử nhạy cảm.

Ví dụ: Trong một nhà máy, Type 1 được lắp tại điểm vào của đường dây điện, Type 2 được lắp tại các tủ điện phân phối trong các phân xưởng, và Type 3 được tích hợp vào ổ cắm cho các máy tính hoặc thiết bị điều khiển.

2. Lựa Chọn Theo Nhu Cầu, Cách chọn thiết bị chống sét ?

• Nhà xưởng, Thiết bị chống sét công nghiệp: Bắt buộc dùng Type 1 tại tủ điện chính, kết hợp Type 2 tại các tủ phân phối và Type 3 cho các thiết bị điều khiển.
• Văn phòng, trung tâm dữ liệu: Ưu tiên Type 2 tại tủ điện và Type 3 cho các thiết bị như máy chủ, router.
• Nhà ở sử dụng Type 2 lắp tại tủ điện chính và Type 3 tại ổ cắm cho tivi, máy tính là đủ. Nếu có cột thu lôi, bổ sung Type 1.

3. Lưu Ý Khi Lắp Đặt Thiết bị chống sét cho nhà ở ?

• Kiểm tra tiêu chuẩn: Chọn thiết bị đạt tiêu chuẩn như IEC 61643-11 hoặc UL 1449.
• Thương hiệu uy tín: Một số thương hiệu nổi tiếng như Prosurge, LPI, Erico…đảm bảo chất lượng cao.
• Bảo trì định kỳ: Kiểm tra và thay thế SPD sau mỗi mùa sét hoặc khi đèn báo hiệu hỏng.
• Tư vấn chuyên gia: Liên hệ kỹ sư điện để đảm bảo lắp đặt đúng vị trí và tích hợp vào hệ thống.

IV. Giá Thiết Bị Thiết Bị Chống Sét Lan Truyền Cho Hệ Thống Điện

Giá của thiết bị chống sét lan truyền phụ thuộc vào loại, thương hiệu, và thông số kỹ thuật:

• Type 1: Từ 2-15 triệu VNĐ (tùy dòng định mức và thương hiệu).
• Type 2: Từ 000 VNĐ – 5 triệu VNĐ.
• Type 3: Từ 2- 4 triệu VNĐ (ổ cắm chống sét hoặc bộ bảo vệ cục bộ).

V. Giải Đáp Các Câu Hỏi Thường Gặp Liên Quan Tới Chống Sét Lan Truyền (FAQ)

1. Lắp SPD Type 2 mà không có Type 1 được không? Được, trong trường hợp công trình của bạn không có hệ thống chống sét trực tiếp (cột thu lôi) và không nằm trong vùng có nguy cơ sét đánh cao. SPD Type 2 lúc này đóng vai trò là tuyến phòng thủ chính tại tủ điện tổng.
2. Nhà tôi không có cột thu lôi thì có cần SPD Type 1 không? Thường là không cần thiết. SPD Type 1 chủ yếu để đối phó với dòng sét từ các cú đánh trực tiếp. Trong trường hợp này, một SPD Type 2 chất lượng tốt tại tủ tổng là đủ để bảo vệ khỏi các xung sét lan truyền trên lưới điện.
3. Làm sao để biết SPD còn hoạt động tốt? Hầu hết các SPD hiện đại đều có một cửa sổ chỉ thị trạng thái. Màu xanh có nghĩa là đang hoạt động tốt. Màu đỏ (hoặc màu khác tùy nhà sản xuất) có nghĩa là thiết bị đã hết khả năng bảo vệ và cần được thay thế ngay lập tức. Hãy kiểm tra định kỳ, đặc biệt là sau các trận mưa giông lớn.
4. Ngoài SPD cho đường nguồn, có cần chống sét cho đường truyền tín hiệu không? Chắc chắn có. Sét có thể lan truyền qua bất kỳ đường dây kim loại nào, bao gồm đường dây mạng (LAN), cáp truyền hình, đường điện thoại. Vì vậy, để bảo vệ toàn diện, cần lắp thêm các SPD chuyên dụng cho các đường tín hiệu này, đặc biệt là cho hệ thống camera an ninh và máy tính.

Thiết bị chống sét lan truyền Type 1, Type 2, và Type 3 đều đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ thống điện khỏi các xung điện áp nguy hiểm. Việc lựa chọn loại phù hợp và vị trí lắp đặt đúng sẽ giúp tối ưu hóa hiệu quả bảo vệ, từ đó kéo dài tuổi thọ thiết bị và đảm bảo an toàn cho con người. Để có giải pháp tốt nhất, hãy liên hệ Chúng tôi !`

📞 Liên hệ tư vấn – khảo sát hệ thống chống sét lan truyền miễn phí

Bạn cần hỗ trợ chọn thiết bị SPD cho công trình?
✅ Gọi ngay hotline  : 0935 384 279
✅ Gửi sơ đồ tủ điện để được báo giá chi tiết
✅ Dịch vụ thi công – bảo trì trọn gói, đúng tiêu chuẩn TCVN & IEC